Schipper en Lof logo
Schipper en Lof pand te Heerhugowaard

Er is een fout opgetreden

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Geen onnodig tijdverlies meer bij strafzaken

Alle arrondissementen kennen sinds kort een logistiek centrum waarin wordt gecontroleerd of een strafdossier in administratief opzicht - dus niet inhoudelijk -  gereed is voor de terechtzitting. Dit gebeurt door administratief personeel van Rechtspraak en Openbaar Ministerie (OM) gezamenlijk.

Rechter, officier van justitie en advocaat verliezen zo geen tijd meer aan onnodig aangehouden zaken en kunnen zich volledig op de inhoud richten. De verdachte en het slachtoffer hoeven zo niet langer te wachten dan nodig is. Het roosteren van rechters, griffiers en officieren van justitie vindt ook plaats in het centrum, door Rechtspraak en OM intern aangeduid als ?Verkeerstoren++?. Vervolgens worden de zaken in overleg met de rechter op de terechtzitting gepland.

Commitment

?Dergelijke centra zijn een oud idee?, zegt Wilma Groos, projectleider van de kant van de Rechtspraak. Paul van de Beek is haar collega namens het OM. ?Maar doordat er nu tot op het hoogste bestuursniveau van beide organisaties commitment is, zijn de Verkeerstorens++ overal echt van de grond gekomen.?

De handen ineen

Paul van de Beek licht toe dat de logistieke centra een uitvloeisel zijn van de Taskforce OM-ZM. Deze taskforce werd opgericht toen, mede als gevolg van de herziening van de gerechtelijke kaart per 1 januari 2013, er veel klachten waren over de strafdossiers. Deze waren niet compleet, kwalitatief niet in orde of om andere redenen nog niet klaar om op zitting te komen. Maar dat gebeurde wél, met veel frustratie en tijdverlies tot gevolg.

Een jaar eerder al constateerde de Algemene Rekenkamer dat de prestaties in de strafrechtketen verre van optimaal waren. Van de Beek: ?Deze 2 dingen samen waren het signaal: dit kan zo niet langer, OM en Rechtspraak moeten de handen ineen slaan. Er waren te veel onnodige aanhoudingen, over en weer werd met de beschuldigende vinger gewezen, medewerkers waren gefrustreerd, er werd gedacht in wij en zij, er was veel capaciteitsverlies.?

Alle arrondissementen

Met de ophanden zijnde inrichting van de Verkeerstoren++ in Noord-Nederland, kennen binnenkort alle arrondissementen een gezamenlijk logistiek centrum, gelijkelijk bemenst door medewerkers van OM en ZM. Hier wordt gecontroleerd of een strafdossier in technisch opzicht klaar is om op zitting te komen. ?Dit is echt uitsluitend een administratieve check: zitten alle documenten en rapporten in het dossier, staan de juiste handtekeningen erop, is al het aanvullende onderzoek binnen, et cetera?, zegt Van de Beek.

Inhoudelijk verandert er niets; de officier van justitie is verantwoordelijk voor opsporing en vervolging en de inhoud van het aan de rechter aangeboden dossier; de rechter doet aan waarheidsvinding, beoordeelt, weegt en beslist. Groos: ?In de centra zitten géén rechters en géén officieren van justitie, de medewerkers daar blijven weg bij de inhoud. De check op de juistheid van de dagvaarding is dan ook belegd bij de officier van justitie.?

Logistieke planning

Een tweede belangrijke taak van de centra is de logistieke planning van de rechtszaak. Er wordt door Rechtspraak en OM nu gebouwd aan een gezamenlijk systeem voor roosteren en planning, zodat steeds de voor een goed verloop van de zaak op zitting aanwezige personen (verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige, ook echt aanwezig (kunnen) zijn.  Als toch moet worden aangehouden, blijven de rechter en de officier van justitie betrokken bij de zaak en doen deze ook de volgende zitting(en) verder af. Reden is dat verdachte en slachtoffer niet elke keer na aanhouding nieuwe rechters en officieren zien. Ook voor rechters en officieren is dat prettig en er wordt efficiënt omgegaan met capaciteit. Belangrijk punt is ook dat deelnemers aan het strafproces 1 aanspreekpunt hebben. 

Advocatuur

Om ervoor te zorgen dat de op- en inrichting van de logistieke centra aansluit bij de praktijk en geen zaken over het hoofd worden gezien, is er een klankbordgroep. In deze klankbordgroep zitten ook 2 advocaten, onder wie Trix Maandag van het Rotterdamse kantoor Rischen & Nijhuis. Zij is lid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), maakt deel uit van de Werkgroep Strafrecht Rotterdam en is lid van de Raad van Toezicht van de Rotterdamse Orde van Advocaten. Zij zegt: ?Mijn ervaringen zijn positief. Het plannen van zittingen gaat efficiënter. Groot voordeel is dat er 1 aanspreekpunt is. In het verleden was het soms zo dat je voor een voldongen feit werd geplaatst: de zitting is dan en dan en als je niet kunt regel je maar een kantoorgenoot. Er wordt nu altijd overlegd.? 

Enthousiasme

?Om al over concrete resultaten te praten is het nog te vroeg?, zegt Wilma Groos. ?In het ene arrondissement zijn ze verder dan in het andere. Het doel is helder: het aantal vermijdbare aanhoudingen terugdringen, alles in 1 keer goed op zitting krijgen en kunnen afhandelen en meer tijd voor kwaliteit.? Groos: ?Zo ver als nu zijn we nog nooit gekomen. Het gevoel van noodzaak en het enthousiasme zijn ook nog nooit eerder zo groot geweest. De voortekenen zijn dus goed.?  

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal indienen asiel- en bewaringszaken overal mogelijk

Vanaf vandaag (18 januari) is het bij alle rechtbanken mogelijk digitaal asiel- en bewaringszaken in te dienen. Bij 7 rechtbanken kon dit al, en nu sluiten ook de rechtbanken Den Haag, Gelderland, Midden-Nederland en Rotterdam aan.

Vlieguren

Vreemdelingenadvocaten zijn nog niet verplicht om hun zaak digitaal in te dienen. De advocatuur kreeg van de gerechten wel het advies de komende periode zoveel mogelijk 'vlieguren' in het digitaal procederen te maken.

Wetgeving

Een half jaar nadat de benodigde wetgeving door het parlement is aangenomen, wordt het voor professionele partijen verplicht digitaal zaken in te dienen. De Tweede Kamer ging al akkoord met de wetsvoorstellen. Ze liggen nu in de Eerste Kamer. De datum van behandeling is nog niet bekend.

Lees hier antwoorden op veelgestelde vragen over het digitaal indienen van asiel- en bewaringszaken.

In deze video vertelt teamvoorzitter Daniëlle van der Heijden (rechtbank Gelderland) over de voordelen van digitaal procederen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Enquête rechters: op brede schaal zorgen over rechtspraak

Een behoorlijk grote groep rechters maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de Rechtspraak. Er is de komende jaren geen ruimte om te bezuinigen of voor grote veranderingen. De kwaliteit van rechtspraak staat onder druk door een te grote nadruk op bedrijfsvoering.

Dat is de uitkomst van een enquête (pdf, 1,2 MB) waar 852 rechters en raadsheren (van de 2.450) aan meewerkten. De enquête was opgesteld door een groep rechters van de rechtbank Midden-Nederland die eerder in het NJB het artikel ?Tegenlicht, de rechterlijke organisatie tegen het licht? schreven. Aanleiding voor dit artikel  was het Meerjarenplan Rechtspraak, maar daarnaast worden er meer zorgen aan de orde gesteld. 

Fundament

De initiatiefnemers pleiten er voor dat er een ?fundament wordt gelegd voor een inspirerende samenspraak tussen bestuurders en de medewerkers?. Dat sluit aan bij de wensen die Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, uitte in zijn nieuwjaarsspeech op 7 januari. ?We realiseren ons dat het van groot belang is de komende tijd het gesprek met elkaar aan te gaan over de zorgen die rechters hebben over de ontwikkelingen binnen de Rechtspraak. Deze week praten we allereerst met de initiatiefnemers van deze enquête. Voor een groot deel onderschrijven we de zorgen. Ook steunen we hun oproep tot een maatschappelijk en politiek debat over wat goede en toegankelijke rechtspraak mag kosten. Deze enquête geeft een goede basis voor dat gesprek?.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Plan voor speciale voorziening handelsconflicten definitief

Het plan (pdf, 123,5 KB) voor een speciale voorziening waarmee grote (inter)nationale handelsconflicten in Nederland snel en efficiënt kunnen worden beslecht, is definitief. De Rechtspraak streeft ernaar deze voorziening op 1 januari 2017 in functie te hebben. De voorziening wordt ingericht bij de rechtbank (zaken in eerste aanleg) en het gerechtshof (voor hoger beroep) in Amsterdam.  

De Netherlands Commercial Court (NCC) is een initiatief van de Rechtspraak. Deze voorziening voorziet in een behoefte bij het bedrijfsleven en draagt bij aan het ondernemingsklimaat in Nederland, toonde een verkenning aan. ?Een vooraanstaand handelsland als Nederland, met een open economie en veel bedrijven die im- en exporteren, moet zo?n voorziening hebben?, zegt Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ?Het draagt bij aan de Nederlandse economie en zorgt ervoor dat nog meer bedrijven zich in Nederland zullen vestigen.?

Pragmatisch

?Commercial courts? bestaan al in meer landen. Anders dan de term doet vermoeden, gaat het hier niet om commerciële rechtspraak maar om overheidsrechtspraak. Grote, internationaal opererende bedrijven vragen in toenemende mate om gespecialiseerde rechters voor de beslechting van economische geschillen die zich over landsgrenzen heen voordoen. Bakker: ?De Nederlandse Rechtspraak wil aan die behoefte tot specialisatie tegemoet komen, net zoals zij dat doet in andere rechtsgebieden. We zien dat grote handelsconflicten steeds vaker niet meer bij reguliere Nederlandse gerechten aanhangig worden gemaakt, maar bij dergelijke commercial courts in het buitenland. Reden hiervoor is vaak dat daar in het Engels kan worden geprocedeerd. Dit terwijl het Nederlandse procesrecht door bedrijven en advocatuur juist als zeer pragmatisch wordt ervaren. Daardoor zijn er kansen.?
Bij de NCC wordt in het Engels geprocedeerd, tenzij de partijen anders overeen komen. Bedrijven leggen een conflict vrijwillig voor aan de NCC, dat zowel internationale als nationale zaken gaat behandelen.

Wetswijziging

De minister van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Kamer geschreven dat hij positief staat tegenover de oprichting van de NCC. De voorziening kost de belastingbetaler geen geld. Voor de procedures die worden gevoerd, gelden kostendekkende tarieven. De opstartkosten worden daarin verdisconteerd. De verwachting is dat er op termijn jaarlijks 100 geschillen in eerste aanleg worden behandeld en 25 in hoger beroep. De maatschappelijke baten lopen in 10 jaar naar schatting op tot ongeveer 75 miljoen euro per jaar.
Om de NCC mogelijk te maken, is een wetswijziging nodig. Deze wijziging regelt onder meer dat er in het Engels kan worden geprocedeerd.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingen

Rechtbanken blijven volwaardige rechtspraaklocaties

Almelo, Assen, Dordrecht, Alkmaar, Zutphen, Maastricht en Lelystad blijven volwaardige rechtspraaklocaties.

Dat hebben de presidenten en de Raad voor de rechtspraak besloten. Aanleiding hiervoor is dat de Tweede Kamer donderdag een breed ondersteunde motie indiende die de regering oproept in de Voorjaarsnota 2016 ?voldoende middelen vrij te maken? om de genoemde 7 vestigingen ?volwaardig open te houden, zonder leegstand te financieren?. De Tweede Kamer stemt dinsdag 1 december over de ingediende moties.

Plan

De Rechtspraak had een plan opgesteld waarin stond dat in de 7 vestigingen niet meer alle rechtszaken zouden worden behandeld. Hierdoor zouden op deze plekken niet meer dure faciliteiten als grote zittingszalen, cellenblokken en beveiliging hoeven te worden gefinancierd. Onderdeel van het plan was ook de kantoren in de arrondissementen waarin de vestigingen liggen, te concentreren op 1 hoofdlocatie, waardoor op huisvesting zou kunnen worden bespaard.

Bezuinigingen

Aanleiding het plan op te stellen was dat de Rechtspraak wordt geconfronteerd met bezuinigingen oplopend tot 88 miljoen euro. Tegelijkertijd moet de Rechtspraak investeren in verlichting van de werkdruk en kwaliteit. Zo loopt er een grootschalig moderniseringsprogramma waarvan digitalisering een belangrijk onderdeel uitmaakt.

50 miljoen

In de aanloop naar de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie vorige week, heeft de Rechtspraak steeds gezegd 50 miljoen euro structureel extra nodig te hebben om overal alle rechtszaken te kunnen blijven doen én de noodzakelijke investeringen in kwaliteit te kunnen betalen. Vlak voor de begrotingsbehandeling maakte minister Van der Steur bekend in 2016 20 miljoen extra en vanaf 2017 25 miljoen structureel beschikbaar te stellen. Hier komt dus als gevolg van de motie van de Tweede Kamer geld bij. Hoeveel is nog niet bekend. Dat hangt af van de vraag, welke oplossingen er lokaal kunnen worden gevonden om de overtollige vierkante meters af te stoten.

Huisvesting

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak: ?Nu de politiek onze roep om extra geld gehoord en gehonoreerd heeft, kunnen we gaan kijken hoe we de huisvestingsparagraaf van ons toekomstplan kunnen herschrijven. Waarbij als uitgangspunt geldt dat het aanbod van rechtszaken in de 7 vestigingen gehandhaafd blijft.?

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingen

Rechtbanken blijven volwaardige rechtspraaklocaties

Almelo, Assen, Dordrecht, Alkmaar, Zutphen, Maastricht en Lelystad blijven volwaardige rechtspraaklocaties.

Dat hebben de presidenten en de Raad voor de rechtspraak besloten. Aanleiding hiervoor is dat de Tweede Kamer donderdag een breed ondersteunde motie indiende die de regering oproept in de Voorjaarsnota 2016 ?voldoende middelen vrij te maken? om de genoemde 7 vestigingen ?volwaardig open te houden, zonder leegstand te financieren?. De Tweede Kamer stemt dinsdag 1 december over de ingediende moties.

Plan

De Rechtspraak had een plan opgesteld waarin stond dat in de 7 vestigingen niet meer alle rechtszaken zouden worden behandeld. Hierdoor zouden op deze plekken niet meer dure faciliteiten als grote zittingszalen, cellenblokken en beveiliging hoeven te worden gefinancierd. Onderdeel van het plan was ook de kantoren in de arrondissementen waarin de vestigingen liggen, te concentreren op 1 hoofdlocatie, waardoor op huisvesting zou kunnen worden bespaard.

Bezuinigingen

Aanleiding het plan op te stellen was dat de Rechtspraak wordt geconfronteerd met bezuinigingen oplopend tot 88 miljoen euro. Tegelijkertijd moet de Rechtspraak investeren in verlichting van de werkdruk en kwaliteit. Zo loopt er een grootschalig moderniseringsprogramma waarvan digitalisering een belangrijk onderdeel uitmaakt.

50 miljoen

In de aanloop naar de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie vorige week, heeft de Rechtspraak steeds gezegd 50 miljoen euro structureel extra nodig te hebben om overal alle rechtszaken te kunnen blijven doen én de noodzakelijke investeringen in kwaliteit te kunnen betalen. Vlak voor de begrotingsbehandeling maakte minister Van der Steur bekend in 2016 20 miljoen extra en vanaf 2017 25 miljoen structureel beschikbaar te stellen. Hier komt dus als gevolg van de motie van de Tweede Kamer geld bij. Hoeveel is nog niet bekend. Dat hangt af van de vraag, welke oplossingen er lokaal kunnen worden gevonden om de overtollige vierkante meters af te stoten.

Huisvesting

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak: ?Nu de politiek onze roep om extra geld gehoord en gehonoreerd heeft, kunnen we gaan kijken hoe we de huisvestingsparagraaf van ons toekomstplan kunnen herschrijven. Waarbij als uitgangspunt geldt dat het aanbod van rechtszaken in de 7 vestigingen gehandhaafd blijft.?

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingen

Rechtbanken blijven volwaardige rechtspraaklocaties

Almelo, Assen, Dordrecht, Alkmaar, Zutphen, Maastricht en Lelystad blijven volwaardige rechtspraaklocaties.

Dat hebben de presidenten en de Raad voor de rechtspraak besloten. Aanleiding hiervoor is dat de Tweede Kamer donderdag een breed ondersteunde motie indiende die de regering oproept in de Voorjaarsnota 2016 ?voldoende middelen vrij te maken? om de genoemde 7 vestigingen ?volwaardig open te houden, zonder leegstand te financieren?. De Tweede Kamer stemt dinsdag 1 december over de ingediende moties.

Plan

De Rechtspraak had een plan opgesteld waarin stond dat in de 7 vestigingen niet meer alle rechtszaken zouden worden behandeld. Hierdoor zouden op deze plekken niet meer dure faciliteiten als grote zittingszalen, cellenblokken en beveiliging hoeven te worden gefinancierd. Onderdeel van het plan was ook de kantoren in de arrondissementen waarin de vestigingen liggen, te concentreren op 1 hoofdlocatie, waardoor op huisvesting zou kunnen worden bespaard.

Bezuinigingen

Aanleiding het plan op te stellen was dat de Rechtspraak wordt geconfronteerd met bezuinigingen oplopend tot 88 miljoen euro. Tegelijkertijd moet de Rechtspraak investeren in verlichting van de werkdruk en kwaliteit. Zo loopt er een grootschalig moderniseringsprogramma waarvan digitalisering een belangrijk onderdeel uitmaakt.

50 miljoen

In de aanloop naar de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie vorige week, heeft de Rechtspraak steeds gezegd 50 miljoen euro structureel extra nodig te hebben om overal alle rechtszaken te kunnen blijven doen én de noodzakelijke investeringen in kwaliteit te kunnen betalen. Vlak voor de begrotingsbehandeling maakte minister Van der Steur bekend in 2016 20 miljoen extra en vanaf 2017 25 miljoen structureel beschikbaar te stellen. Hier komt dus als gevolg van de motie van de Tweede Kamer geld bij. Hoeveel is nog niet bekend. Dat hangt af van de vraag, welke oplossingen er lokaal kunnen worden gevonden om de overtollige vierkante meters af te stoten.

Huisvesting

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak: ?Nu de politiek onze roep om extra geld gehoord en gehonoreerd heeft, kunnen we gaan kijken hoe we de huisvestingsparagraaf van ons toekomstplan kunnen herschrijven. Waarbij als uitgangspunt geldt dat het aanbod van rechtszaken in de 7 vestigingen gehandhaafd blijft.?

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingen

Rechtbanken blijven volwaardige rechtspraaklocaties

Almelo, Assen, Dordrecht, Alkmaar, Zutphen, Maastricht en Lelystad blijven volwaardige rechtspraaklocaties.

Dat hebben de presidenten en de Raad voor de rechtspraak besloten. Aanleiding hiervoor is dat de Tweede Kamer donderdag een breed ondersteunde motie indiende die de regering oproept in de Voorjaarsnota 2016 ?voldoende middelen vrij te maken? om de genoemde 7 vestigingen ?volwaardig open te houden, zonder leegstand te financieren?. De Tweede Kamer stemt dinsdag 1 december over de ingediende moties.

Plan

De Rechtspraak had een plan opgesteld waarin stond dat in de 7 vestigingen niet meer alle rechtszaken zouden worden behandeld. Hierdoor zouden op deze plekken niet meer dure faciliteiten als grote zittingszalen, cellenblokken en beveiliging hoeven te worden gefinancierd. Onderdeel van het plan was ook de kantoren in de arrondissementen waarin de vestigingen liggen, te concentreren op 1 hoofdlocatie, waardoor op huisvesting zou kunnen worden bespaard.

Bezuinigingen

Aanleiding het plan op te stellen was dat de Rechtspraak wordt geconfronteerd met bezuinigingen oplopend tot 88 miljoen euro. Tegelijkertijd moet de Rechtspraak investeren in verlichting van de werkdruk en kwaliteit. Zo loopt er een grootschalig moderniseringsprogramma waarvan digitalisering een belangrijk onderdeel uitmaakt.

50 miljoen

In de aanloop naar de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie vorige week, heeft de Rechtspraak steeds gezegd 50 miljoen euro structureel extra nodig te hebben om overal alle rechtszaken te kunnen blijven doen én de noodzakelijke investeringen in kwaliteit te kunnen betalen. Vlak voor de begrotingsbehandeling maakte minister Van der Steur bekend in 2016 20 miljoen extra en vanaf 2017 25 miljoen structureel beschikbaar te stellen. Hier komt dus als gevolg van de motie van de Tweede Kamer geld bij. Hoeveel is nog niet bekend. Dat hangt af van de vraag, welke oplossingen er lokaal kunnen worden gevonden om de overtollige vierkante meters af te stoten.

Huisvesting

Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak: ?Nu de politiek onze roep om extra geld gehoord en gehonoreerd heeft, kunnen we gaan kijken hoe we de huisvestingsparagraaf van ons toekomstplan kunnen herschrijven. Waarbij als uitgangspunt geldt dat het aanbod van rechtszaken in de 7 vestigingen gehandhaafd blijft.?

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vragen en antwoorden over supersnelrecht

Uitleg over de behandeling van 'nieuwjaarsmisdrijven'

Met de jaarwisseling voor de deur zijn de ogen weer gericht op politie, Openbaar Ministerie en de Rechtspraak om te zorgen dat de oudjaarsnacht een feest blijft. Mensen die zich misdragen tijdens de jaarwisseling kunnen ook dit jaar te maken krijgen met het zogenoemde supersnelrecht. Door het hele land zijn bij rechtbanken supersnelrechtzittingen gepland.

Wat is supersnelrecht?

Supersnelrecht is een samenwerking tussen Openbaar Ministerie (OM) en de Rechtspraak waarbij een verdachte binnen 3 tot 6 dagen voor de rechter staat. De rechter bepaalt of er bewijs is en of de verdachte op basis daarvan schuldig is. Vervolgens bepaalt de rechter welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving. De dader kan zijn eventuele straf direct uitzitten. Zo worden strafzaken zo snel mogelijk afgehandeld.

Wanneer komt een zaak in aanmerking?

Alleen zaken die rechtstreeks te maken hebben met de oud-en-nieuwviering (zoals vuurwerkdelicten) kunnen op een supersnelrechtzitting behandeld worden. Het moeten eenvoudige zaken zijn, waarbij geen verder onderzoek nodig lijkt. Daarnaast moet de verdediging akkoord gaat met een behandeling volgens het supersnelrecht.

Waarom alleen eenvoudige zaken?

Hoe sneller je een zaak voor de rechter brengt, hoe korter de politie de tijd heeft om te onderzoeken wat er precies is gebeurd. Daarom zijn alleen zaken die bewijstechnisch relatief eenvoudig zijn geschikt voor supersnelrecht.

Zaken die niet geschikt zijn kunnen voor de reguliere rechter worden gebracht.

Worden ?nieuwjaarsmisdrijven? zwaarder bestraft?

Geweld dat sterk samenhangt met Oud en Nieuw, bijvoorbeeld een vuurpijl afsteken richting een politieagent, kan zwaarder worden bestraft. Uit onderzoek blijkt dat rechters geweld tegen hulpverleners, maar ook geweld tijdens de oudjaarsnacht, zwaarder bestraffen. Maar dit is geen automatisme. Rechters beoordelen elke zaak afzonderlijk en maken een onafhankelijke afweging over welke straf passend is, met het beste effect op de dader en de samenleving.

Als het misdrijf niets te maken heeft met de jaarwisseling, dan zal het als een 'normaal' strafbaar feit worden behandeld.

Is er alleen supersnelrecht met Oud en Nieuw?

Nee. De meeste rechtbanken in de Randstad houden het hele jaar door supersnelrechtzittingen. Bijvoorbeeld rondom grote evenementen zoals Koningsdag of voetbalwedstrijden. Het is een effectief middel om lik-op-stukbeleid uit te voeren, zolang de zaken er geschikt voor zijn.

Er is toch al snelrecht, wat is het verschil?

Bij snelrecht staat een verdachte binnen 17 dagen voor de rechter, bij supersnelrecht binnen 3 tot 6 dagen.

Overzicht (super)snelrechtzittingen januari 2015*

RechtbankDatumAanvullende informatie
Rechtbank Den Haag4 januari 20163 zittingen
 5 januari 20162 zittingen
Rechtbank Rotterdam4 januari 2016 
 11 januari 2016Snelrechtzitting
Rechtbank Midden-Nederland4 januari 2016 
Rechtbank Amsterdam4 januari 2016In de ochtend
 12 januari 2016Snelrechtzitting, in de middag
Rechtbank Gelderland13 januari 2016Locatie Arnhem
 15 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Overijssel14 januari 2016Locatie Almelo
 14 januari 2016Locatie Zutphen
Rechtbank Limburg--
Rechtbank Noord-NederlandMogelijk eind januariAfhankelijk van het aantal aangebrachte zaken
Rechtbank Noord-Holland--
Rechtbank Oost-Brabant6 januari 2016 
Rechtbank Zeeland-West-Brabant6/7 januari 2016Locatie Breda, in de ochtend
 6 januari 2016Locatie Middelburg

*Het betreft een planning. Hoeveel zittingen daadwerkelijk plaatsvinden hangt onder andere af van het aantal aangebrachte zaken.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nieuwe editie Rechtstreeks over kwaliteit rechtspraak

Een discussie met beide benen op de grond

De kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak is vaak onderwerp van gesprek. Ze staat onder druk of behoort juist tot de wereldtop ? afhankelijk van het gesprek dat wordt gevoerd. Maar wat wordt precies met 'kwaliteit' bedoeld? Deze vraag staat centraal in de nieuwe editie van Rechtstreek (pdf, 900 KB), het wetenschappelijk periodiek van de Raad voor de rechtspraak.

3 pijlers

Het hoofdartikel Voorbij vrijblijvendheid. Leidraden voor het versterken van de inhoudelijke kwaliteit van rechterlijke beslissingen is geschreven door Ruth de Bock, senior raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam en raadsheer plaatsvervanger in de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Ze stelt dat kwaliteit een flexibel begrip is dat zich aanpast aan de doelen van de gebruiker. Het is vaak niet omkaderd, het wordt gebruikt als mantra. Daarom geeft De Bock in Rechtstreeks een feitelijke invulling met een kwaliteitsmodel op 3 pijlers: rechtvaardigheid, ambachtelijkheid en effectiviteit.

Het artikel is een ingekorte versie van het preadvies dat ze schreef voor de Nederlandse Juristen-vereniging. Met dit advies wil De Bock 'de discussie over kwaliteit van rechtspraak met beide benen op de grond zetten'.

Reacties

Peter Cools, voorzitter van het Gezamenlijk LOV Overleg (GLO), en Herman Bolt, waarnemend president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), reageren in Rechtstreeks op de adviezen van Ruth de Bock.

Cools noemt het kwaliteitsmodel van De Bock uitdagend en legt een link met de ontwikkeling van professionele standaarden. Bolt stelt kanttekeningen bij het betoog van De Bock, juist omdat hij denkt dat dit is wat de Bock wil: de discussie voeren over inhoudelijke kwaliteit van rechtspraak. Zo vindt Bolt dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit te veel in de schoenen van de gerechtsbesturen wordt geschoven, terwijl ook de rechter zélf deze verantwoordelijkheid heeft.

Periodiek

Rechtstreeks is een wetenschappelijke periodiek van de Raad voor de rechtspraak. Doel van het periodiek is wetenschappelijke inzichten en bijdragen aan het publieke debat over rechtspraak onder de aandacht te brengen bij professionals die beroepshalve bij de rechtspraak betrokken zijn.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Kou in Eerste Kamer over begroting V en J nog niet uit de lucht

In de Voorjaarsnota moet de begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (V en J) zodanig worden aangevuld, dat de nog bestaande financiële risico?s en achterblijvende prestaties bij politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak worden geminimaliseerd.

D66-senator Engels diende gisteren tijdens de behandeling van de begroting van V en J een motie in die de regering hiertoe oproept. Eerder ging de Tweede Kamer akkoord met de V en J-begroting, maar pas nadat het kabinet de begroting met 200 miljoen euro had ?opgeplust?. Aanleiding hiervoor was dat er brede politieke kritiek was op de begroting. Ook de Eerste Kamer was kritisch: de senaat nam een motie aan waarin werd gesteld dat de begroting ?additionele investeringen? moest krijgen (zie ook: Eerste Kamer: meer geld V en J).
Van de 200 miljoen euro gaat er in 2016 20 miljoen euro naar de Rechtspraak. Vanaf 2017 wordt dit jaarlijks 25 miljoen euro. De Rechtspraak heeft steeds aangegeven structureel 50 miljoen euro extra nodig te hebben om de ernstigste nood te kunnen ledigen.

Rechtsstaat

Tijdens de behandeling van de V en J-begroting gisteren bleek dat in de senaat de kou zeker nog niet helemaal uit de lucht is. Zo zei CDA-senator Van Bijsterveld van mening te zijn dat er ?getoornd is aan de basisinfrastructuur van de rechtsstaat?. Ook stelde zij dat de 200 miljoen euro extra ?niet betekent dat de begroting niet meer voor verbetering vatbaar is?. 
PvdA-senator Beuving uitte grote zorgen over de benarde positie waarin de Rechtspraak zich bevindt. Ze vroeg de minister ?er niet aan voorbij te gaan dat de Rechtspraak de derde staatsmacht vormt, die haar essentiële rol in de democratische rechtsstaat goed moet kunnen vervullen?.
Engels van D66, indiener van de genoemde motie, zei dat ?de bewaking en versterking van de rechtsstaat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht hebben gekregen?.
SP-senator Ruers hekelde de bezuinigingen van de afgelopen jaren en zei dat de bodem is bereikt.
Senator Strik (GroenLinks) is van mening dat ?door een enorme focus bij V en J op veiligheid, andere kerntaken zoals rechtszekerheid, grondrechten en toegang tot het recht in gedrang zijn gekomen?.
VVD-senator Duthler betoonde waardering voor het feit dat de omstreden wetsvoorstellen tot verhoging van de griffierechten en de eigen bijdrage voor detentie van tafel zijn. Wel heeft zij grote zorgen over de ?staat van de strafrechtketen? en uitte kritiek op het door de Rechtspraak in augustus gepresenteerde plan om in 7 plaatsen (Almelo, Assen, Lelystad, Zutphen, Maastricht, Alkmaar en Dordrecht) niet meer alle rechtszaken te doen. Door een motie van de Tweede Kamer is dit plan van de baan (zie ook: Volledig aanbod rechtszaken blijft in 7 vestigingsplaatsen). Ook stelde zij dat ?de ?verbestuurlijking en bureaucratisering van de rechterlijke macht ? aangejaagd door de Raad voor de rechtspraak ? ervoor zorgt dat het evenwicht tussen bestuur, politiek en rechter uit het lood geslagen wordt?. VVD en SP vroegen de minister hierover met de Raad voor de rechtspraak, maar ook met rechtbanken en gerechtshoven in gesprek te gaan. Hierbij werd ook de notitie Tegenlicht genoemd, geschreven door rechters in Midden-Nederland. In deze notitie wordt de rechterlijke organisatie kritisch tegen het licht gehouden. 

Maximaal strijdbaar

Minister Van der Steur gaf in zijn beantwoording aan dat zijn ministerie op dit moment onderzoekt in hoeverre een aanvulling van de begroting van V en J nodig is. Ook zei hij ?zich maximaal strijdbaar? te zullen opstellen voor een passende begroting. Hij vroeg de motie in afwachting van zijn onderzoek aan te houden. Engels zegde dit niet toe, maar wel nog naar de motie te willen kijken. Hij gaf aan dat de motie juist bedoeld is de minister te steunen in zijn strijd in het kabinet om extra geld.  
Over de oproep aan de minister om over de Raad voor de rechtspraak in gesprek te gaan, zei Van der Steur dat het niet in de lijn van de onafhankelijkheid van de derde staatsmacht zou zijn als de minister rechtstreeks in contact treedt met rechtbanken en gerechtshoven. ?Als er klachten zijn over het contact tussen de Raad en het veld, dan zal ik hierover in gesprek treden met de Raad. Ik denk wel dat het goed is dat ik de Raad voor de rechtspraak nog even wijs op het artikel Tegenlicht en vraag om mij eens te vertellen hoe hij daar tegenaan kijkt.?

Stemming

De Eerste Kamer stemt op dinsdag 22 december over de begroting en de motie.

Meer informatie over het debat gisteren op de site van de Eerste Kamer.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Nog stappen te zetten in bescherming privacy slachtoffer

Rapport van het WODC

De bescherming van de privacy van slachtoffers in en rondom het strafproces vraagt om nadere uitwerking. Dit blijkt uit het recentelijk gepubliceerde rapport Het zichtbare slachtoffer.  

Aanleiding

Aanleiding voor de studie van het WODC, het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Veiligheid en Justitie, is de in de loop der jaren de steeds betere rechtspositie van slachtoffers binnen de strafrechtspleging. Slachtoffers kregen steeds meer mogelijkheden om tijdens het strafproces op te komen voor hun belangen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ingevoerde spreekrecht. Keerzijde van de meer prominente positie in het strafproces, is dat het slachtoffer meer in de ?spotlights? komt te staan, met als gevolg dat zijn of haar privacy kan worden geschonden.

Niet op de hoogte

Uit het onderzoek blijkt dat slachtoffers vaak niet op de hoogte zijn van de mogelijkheden tot afscherming van hun identiteit en hun persoonlijke levenssfeer omdat deze hun niet worden aangeboden. En het beleid dat er is betreffende de bescherming van het slachtoffer,  wordt als weinig dwingend ervaren door de functionarissen die het moeten uitvoeren ? en wordt dan ook niet altijd nageleefd.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden uit de praktijk waarin het mis gaat: persoonlijke gegevens van een slachtoffer in het strafdossier die zichtbaar worden voor de verdachte; een slachtoffer die in een gerechtsgebouw wordt geconfronteerd met een verdachte; informatie over de zittingsdatum die niet wordt doorgegeven aan een slachtoffer; het oplezen van gegevens over een slachtoffer tijdens een openbare zitting.

Onnodig

Dát het strafproces inbreuk maakt op de privacy van slachtoffers is onvermijdelijk, aldus de onderzoekers. Waar het echter om gaat is dat er geen onnodige inbreuken worden gemaakt. Ze concluderen dat het slachtofferbeleid op papier goed vorm heeft gekregen, 'maar het lijkt soms te verwateren op het moment dat het op praktische uitvoering aankomt'. En: 'Van een structurele bescherming is niet altijd sprake. Er moeten derhalve nog de nodige stappen worden gezet voor Nederland kan voldoen aan een correcte implementatie van de EU-richtlijn die dwingt tot meer aandacht voor bescherming van de privacy van slachtoffers.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitale rechtszaak weer stap dichterbij

Tweede Kamer stemt in met invoeringswet

De Tweede Kamer heeft vandaag (donderdag 10 december 2015) ingestemd met de invoeringswet die het mogelijk maakt dat rechtszaken in civiel recht en bestuursrecht volledig digitaal kunnen worden gevoerd. De zitting zelf blijft in deze wet buiten beschouwing.

Modernisering

De Rechtspraak werkt aan het moderniseringsprogramma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Eenvoudiger procedures en digitalisering zijn hierbij kernbegrippen. De Rechtspraak zorgt in dit programma voor de aanpassing en innovatie van procedures; de minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de vereiste wetgeving. Voor professionals als advocaten wordt het in de toekomst  verplicht digitaal te procederen, privépersonen mogen nog met papier werken als zij dat liever willen. Doelstelling van digitale procedures is om de rechtspraak sneller, toegankelijker en begrijpelijker te maken.

Eerste Kamer

De wetten die het mogelijk maken rechtszaken in civiel recht en in bestuursrecht in eerste aanleg, in hoger beroep en cassatie digitaal af te handelen, werden al eerder unaniem aangenomen door de Tweede Kamer. Het was wachten op de invoeringswet (zie punt 4). Nu deze drie wetten door de Tweede Kamer zijn, buigt de Eerste Kamer zich over het hele pakket wetgeving. Wanneer de senaat dit doet is nog niet bekend.

Ervaring opdoen

De invoeringswet bevat ook een experimenteerbepaling. Deze maakt het voor  advocaten en andere professionele partijen die geregeld procederen, mogelijk om op beperkte schaal en op vrijwillige basis ervaring op te doen met digitaal procederen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al met asiel- en bewaringszaken (zie ook: Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom).

Gewenningsperiode

Met de professionele procespartijen die bij de rechtspraak betrokken zijn, is afgesproken dat er een gewenningsperiode van een half jaar begint nadat de wetgeving door de Eerste Kamer is. In deze periode kunnen partijen aan de nieuwe werkwijze wennen en hun kantoorsystemen aanpassen en testen.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Advies Raad: procedures in wetsvoorstellen over dwangbehandeling beter afstemmen

Wetgevingsadvies Raad voor de rechtspraak

Een voorstel om 3 regelingen op het gebied van gedwongen zorg beter op elkaar te laten aansluiten, is positief ontvangen door de Raad voor de rechtspraak. De Raad wijst er wel op dat onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, problemen kan opleveren. Ook de toepassing van civielrechtelijke procedureregels door de strafrechter kan voor onwerkbare situaties zorgen. Daar moet eerst een oplossing voor komen, staat in een advies (pdf, 199,3 KB) van de Raad over de tweede nota van wijziging bij een wetsvoorstel voor verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Dwangbehandeling

Mensen met een psychische stoornis kunnen in geval van nood gedwongen worden opgenomen. Om die ingrijpende maatregel zoveel mogelijk te beperken, is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in de maak. Die gaat niet uit van dwangopname, maar van dwangbehandeling, die zo mogelijk thuis of poliklinisch kan worden toegepast. De Raad onderschrijft de gedachte dat gedwongen opname in een kliniek wordt vermeden en dat de zorg zoveel mogelijk wordt bepaald in samenspraak met de betrokkene. De nieuwe wet geeft de patiënt meer inspraak, biedt de mogelijkheid van hoger beroep en betrekt ook zijn omgeving bij beslissingen over de zorg.

Betere samenwerking

De tweede nota van wijziging, waarover nu advies is uitgebracht, is onder meer bedoeld om de aansluiting te verbeteren tussen dit wetsvoorstel en twee andere: de Wet zorg en dwang (voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking) en de Wet forensische zorg (voor mensen met een stoornis die strafbare feiten plegen). Ook wordt betere samenwerking nagestreefd tussen justitie en de geestelijke gezondheidszorg.

Positief

De Raad is positief over de mogelijkheid voor de strafrechter om, parallel aan een strafrechtelijke procedure, een zorgmachtiging af te geven. Ook de sterkere rol van de officier van justitie is positief ontvangen. Die vraagt in dit voorstel de rechter om een machtiging voor dwangbehandeling. De officier moet in principe aanwezig zijn op de zitting om zijn verzoek toe te lichten. Op die manier wordt de rechter beter geïnformeerd. Het OM moet echter wel de middelen krijgen die nodig zijn om die rol waar te maken, benadrukt de Raad.

Onduidelijkheid

Onduidelijkheid over welk procesrecht van toepassing is, kan volgens het advies voor problemen zorgen. Dat geldt ook voor de mogelijkheid voor de strafrechter om een zorgmachtiging af te geven, waarop civiel procesrecht van toepassing is. Voor straf- en civiele zaken gelden verschillende termijnen en ook de regels omtrent openbaarheid zijn niet hetzelfde. Daardoor ontstaat een onwerkbare situatie als een strafrechter een machtiging voor gedwongen behandeling wil afgeven.

Strafprocesrecht

De Raad pleit er daarom voor om de procedure voor het afgeven van zo?n machtiging door de strafrechter in te passen in het strafprocesrecht. Over hoe dat zou kunnen, wil de Raad graag meedenken. Het behoud van de maatregel als bedoeld in artikel 37 Sr (dat gedwongen opname van ontoerekeningsvatbare verdachten regelt) naast de mogelijkheid tot de afgifte van een zorgmachtiging, zou de geschetste problemen voor een deel kunnen ondervangen.

Voldoende tijd cruciaal

Tot slot wijst de Raad erop dat voldoende tijd voor zorgvuldige implementatie van de 3 wetsvoorstellen cruciaal is. Hiervoor is minstens 1,5 jaar nodig na aanvaarding van de wetsvoorstellen door de Eerste Kamer, aldus het advies.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Tot een derde hoger beroepen bestuursrecht gegrond

Onderzoek naar hoger beroep bestuursrecht

Een kwart tot een derde van de hoger beroepen in bestuursrecht wordt geheel of gedeeltelijk gegrond verklaard. In het overgrote deel van de gevallen geeft het oordeel over de feiten daarbij de doorslag. Burgers zijn meer dan bestuursorganen geneigd om naar aanleiding van een onwelgevallige uitspraak hoger beroep in te stellen.

Dit blijkt uit het recentelijk uitgekomen WODC-onderzoek Hoger beroep in het bestuursrecht. Ontwerp-meetinstrument voor dossieronderzoek en eerste meting. Het gaat hier om een deelonderzoek; hetzelfde wordt gedaan voor hoger-beroepszaken in het civiel recht en strafrecht. Vooralsnog is het doel van het onderzoek een methode te ontwikkelen waarmee de cijfermatige stand van zaken over zaken in hoger beroep kunnen worden verzameld en gemeten. 

125 dossiers

Voor dit onderzoek over bestuursrecht (zaken waarbij een overheidsorgaan is betrokken) zijn 125 dossiers van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de Centrale Raad van Beroep en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State onderzocht. Ze zijn willekeurig gekozen en betreffen inkomstenbelasting, WOZ, sociale zekerheid, ambtenarenzaken en ruimtelijk bestuursrecht.

Professioneel gemachtigde

Behalve de genoemde resultaten, toont het onderzoek ook aan dat er interessante verbanden tussen het optreden van een professioneel gemachtigde, de doorlooptijd en de uitkomst van een hoger beroep. Zo is in zaken waarin de eiser is bijgestaan door een professionele gemachtigde het percentage gegrondverklaringen hoger dan in zaken waarin de eiser niet is bijgestaan. In zaken die uitmonden in een gegrondverklaring, duurt de behandeling van het hoger beroep gemiddeld een maand korter dan in zaken die uitmonden in een ongegrondverklaring. Paradoxaal genoeg is de doorlooptijd in het algemeen echter significant langer wanneer er een professionele gemachtigde optreedt, dan wanneer dat niet het geval is.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Rechtspraak.nl is vernieuwd

Site geschikt gemaakt voor digitale procedures

De website rechtspraak.nl is vernieuwd. De site is geschikt gemaakt als toegang voor digitale procedures, informatie is makkelijker te vinden en de website is beter te bekijken vanaf tablet of telefoon.

De Rechtspraak is bezig met de vereenvoudiging en digitalisering van rechtszaken, zodat het mogelijk wordt online te procederen. Het nieuwe rechtspraak.nl bevat meer informatie. Die helpt mensen bij een rechtszaak, zowel op de bestaande manier als in de toekomst online.

Advocaten

Rechtspraak.nl is zo ingericht dat informatie voor rechtzoekenden, advocaten, andere juridische professionals en journalisten zo veel mogelijk op 1 plaats is te vinden. De website is verschillende malen getest om de wensen van gebruikers in kaart te brengen en zo goed mogelijk te vertalen.

Tablet en telefoon

Per dag brengen circa 30 duizend mensen een bezoek aan rechtspraak.nl. Ongeveer 40 procent doet dat via tablet of telefoon. Daarom is het vernieuwde rechtspraak.nl zo gebouwd dat de website zich aanpast aan het apparaat dat een bezoeker gebruikt.

Registers

Rechtspraak.nl is ook de toegang tot een aantal registers, zoals het uitspraken- en toezichtregister. Deze registers lijken wat betreft vorm op rechtspraak.nl, maar maken geen deel uit van de website. Daarom zijn ze niet vernieuwd. Ze zullen in toekomst ook beter geschikt worden gemaakt voor tablets en telefoons.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Digitaal procederen in asiel- en bewaringszaken komt op stoom

Al 135 zaken digitaal ingediend

Er is 135 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid digitaal te procederen in asiel- en bewaringszaken. Sinds 19 oktober kunnen alle vreemdelingenadvocaten dit soort zaken digitaal indienen. Inmiddels komt 8 procent van de zaken digitaal binnen. ?Het aantal digitale zaken loopt nu snel op?, zegt bestuursrechter Guus Harten. Hij begeleidde tijdens voorlichtingsbijeenkomsten de advocaten bij deze nieuwe manier van procederen.

Bijeenkomsten

Ruim 250 advocaten zijn de afgelopen weken tijdens deze bijeenkomsten door de Rechtspraak geïnformeerd. Afgelopen dinsdag vond in de rechtbank Rotterdam de laatste bijeenkomst plaats.

?De sfeer tijdens deze bijeenkomsten was positief, maar ook kritisch ? zoals we van de advocatuur mogen verwachten?, vond rechter Harten. De aanwezige advocaten stelden veel vragen over de nieuwe digitale manier van procederen, bijvoorbeeld over wat er gebeurt in geval van storingen of wanneer de advocatenpas is verlopen. Maar ook werd naar puur praktische zaken gevraagd. Bijvoorbeeld of er voldoende stopcontacten in de zittingszalen zijn en of papier er nog wel is toegestaan. ?Het is goed dat de advocatuur de kans krijgt om nu al vlieguren te maken binnen de nieuwe digitale werkelijkheid,? stelt Harten, ?zo zijn advocaten al voorbereid als het digitaal procederen verplicht wordt.?

Vrijwillig

Digitaal procederen gebeurt nu nog op vrijwillige basis. Bij 7 rechtbanken (Amsterdam, Limburg, Noord-Holland, Noord-Nederland, Oost-Brabant, Overijssel en Zeeland-West-Brabant) is het op dit moment mogelijk om papierloze procedures te voeren. Vanaf medio januari sluiten ook de rechtbanken Gelderland, Den Haag, Rotterdam en Midden-Nederland aan.

Het duurt nog wel even voordat digitaal procederen verplicht wordt in het bestuursrecht. De benodigde wetgeving moet nog worden goedgekeurd door het parlement en daarna is er een implementatieperiode van 6 maanden voordat het papieren dossier verleden tijd is.

Ontwikkeling

De vernieuwing gaat niet vanzelf, waarschuwt Harten. Er zal af en toe vast iets fout gaan. ?Het systeem is nog volop in ontwikkeling, we zitten in de testfase. Juist daarom zijn we blij met de reacties uit de advocatuur. Ze helpen ons het systeem te verbeteren?, legt Harten uit. ?De eerste reacties zijn positief, maar we blijven alert. Met name op het gebied van het digitale berichtenverkeer en de behandeling van digitale zaken op de zitting hebben de advocaten laten weten de ontwikkelingen van het systeem zeer kritisch te blijven volgen.? Dit onderstreept volgens Harten het belang van een goede samenwerking tussen de Rechtspraak en zijn ketenpartners.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Aanbevelingen voor betere rechtsbijstandverlening

Samenvoeging Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket geadviseerd

Meer regie door de Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket en samenvoeging van beide organisaties met behoud van hun ?sterke merknamen?.

Dit beveelt de commissie gesubsidieerde rechtsbijstand (?commissie-Wolfsen?) aan in een rapport dat gisteren aan de minister van Veiligheid en Justitie is aangeboden. De commissie was in februari in het leven geroepen met 2 opdrachten. De eerste was om de oorzaken voor de stijging van de kosten voor gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken. De tweede opdracht was alternatieven aan te dragen voor een door het kabinet voorgestelde wijziging van het stelsel van rechtsbijstand. In afwachting van de bevindingen van de commissie-Wolfsen trok de toenmalige staatssecretaris Teeven zijn wetsvoorstel in. De Raad voor de rechtspraak constateerde in zijn wetgevingsadvies over dit voorstel dat de voorgestelde wijzigingen ?te veel uit gaan van de zelfredzaamheid van burgers?.

Zwakke plekken

De commissie noemt in haar rapport een scala aan oorzaken en achtergronden van de ontwikkelingen in de uitgaven aan gesubsidieerde rechtsbijstand. Op basis hiervan wijst zij op een aantal zwakke plekken in het huidige stelsel, waaronder het ontbreken van goede coördinatie en een gebrekkige uitwisseling van informatie tussen partijen en instanties en het structureel niet innen van eigen bijdragen van rechtzoekenden. Er is sprake van ?verbrokkeling? van het huidige stelsel en ?eenduidige sturing? ontbreekt.

Mogelijkheden

De commissie-Wolfsen ziet mogelijkheden voor een betere rechtsbijstandverlening. Voor de Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor Rechtsbijstand ziet ze de opdracht weggelegd gezamenlijk te voorzien in adequate kwaliteitseisen. Deskundigheidseisen voor verschillende rechtsgebieden moeten over de hele linie op een hoger niveau komen te liggen en qua niveau met elkaar te vergelijken zijn. Ook adviseert de commissie het aantal rechtsterreinen waarop advocaten zaken kunnen aannemen, in overleg met de Orde, te beperken.

Regie

Verbetering van het stelsel gaat volgens de commissie Wolfsen niet zonder versterking van de regie hierover: ?regie maakt het mogelijk het juiste werk toe te wijzen aan de juiste rechtsbijstandverlener?. Die regie moet er komen door 'sterke intensivering' van de samenwerking tussen Raad voor Rechtsbijstand en het Juridisch Loket. Door de versterking van de regierol kan de eigen bijdrage die betaald moet worden voor rechtsbijstand van een advocaat, voor de meeste burgers met ongeveer een kwart lager, aldus de commissie, die samenvoeging van Raad voor Rechtsbijstand en Juridisch Loket adviseert.
 
De minister van Veiligheid en Justitie reageert in het voorjaar op het rapport.

Groot belang

In haar rapport onderstreept de commissie-Wolfsen het belang van gesubsidieerde rechtsbijstand. In haar voorwoord staat: ?Vertrouwen in het recht en gelijkwaardige participatie van alle burgers binnen het recht zijn voorwaarden voor het goed functioneren van een sociale en democratische rechtsstaat. Dat betekent dat de toegang tot recht voor eenieder goed moet zijn geborgd; dat is de toegang die een rechtzoekende heeft tot informatie, overleg, onderhandeling en tot de rechter. Een (te) geringe financiële draagkracht mag er niet toe leiden dat redelijk handelende rechtzoekenden verstoken zijn of blijven van rechtsbijstand en van de rechter.?

Zie ook: Prominenten: neem juridische sector op de schop

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Waarschuwing: bellers doen zich voor als Rechtspraakmedewerkers

Telefoontjes niet van Rechtspraak afkomstig

De Rechtspraak heeft meldingen binnengekregen van mensen die telefonisch zijn benaderd door nep-Rechtspraakmedewerkers. Deze bellers benaderen mensen met de mededeling dat er nota?s openstaan die snel moeten worden betaald. Als het openstaande bedrag niet snel wordt overgemaakt dreigt de beller met beslaglegging.

De Rechtspraak adviseert met klem om niet tot betaling over te gaan. Deze telefoontjes zijn niet van de Rechtspraak afkomstig.

De Rechtspraak benadrukt dat nota?s altijd schriftelijk worden verstuurd. Als er sprake is van achterstanden in betalingen, worden ook de herinneringen en/of aanmaningen schriftelijk verstuurd. Ook kunt u altijd voor vragen over nota?s contact opnemen met de rechtbank in kwestie.
 
Als u gebeld wordt door iemand die zich voorstelt als Rechtspraakmedewerker en u twijfelt of dit klopt: verbreek de verbinding en schakel eventueel de politie in.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Frits Bakker: rechtspraak géén willekeurige kostenpost

Nieuwjaarstoespraak

'Rechtspraak is méér dan een willekeurige kostenpost. Het wringt dat we voor de financiering van rechtspraak moeten onderhandelen op basis van het enkele gegeven dat geld schaars is. Dat zou je voor zoiets belangrijks als rechtspraak eigenlijk niet moeten willen.'

Dit zei Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak (pdf, 82,8 KB). Elke 3 jaar onderhandelt de Raad voor de rechtspraak met de minister van Veiligheid en Justitie over de prijzen die de gerechten krijgen voor rechtszaken. Dit jaar wordt onderhandeld over de periode 2017-2019. Frits Bakker: 'Het is elke 3 jaar weer een botsing tussen aan de ene kant budget en aan de andere kant onze roep om kwaliteit te kunnen handhaven. Dat is overigens geen verwijt: het ministerie heeft meer monden te voeden en noden te lenigen ? en er is altijd te weinig geld.'

Objectieve maatstaven

Bakker zou graag zien dat de onderhandelingen over de financiering van rechtspraak meer gaan op basis van objectieve maatstaven: 'Wat is nodig voor goede rechtspraak? Wat mag het kosten? Wat is de rechtsstaat ons waard? Onze inzet tijdens de prijsonderhandelingen wordt dan ook: rechtspraak verdient fatsoenlijke financiering, gebaseerd op objectieve maatstaven.'

Modernisering en digitalisering

Bakker zei ook dat op het scherpst van de snede onderhandelen des te meer wringt, omdat de Rechtspraak in een fase zit waarin er juist moet worden geïnvesteerd. Sinds 2013 wordt hard gewerkt aan modernisering en digitalisering van procedures. Het parlement neemt dit jaar de noodzakelijke wetgeving aan; een half jaar daarna wordt digitaal procederen voor professionele partijen verplicht. Bakker bestempelde deze modernisering tot een tweede belangrijk aandachtspunt het komende jaar.

Onderlinge verhoudingen

Als 'misschien wel het belangrijkste in het nieuwe jaar' noemde Bakker het herstellen van de onderlinge verhoudingen in de Rechtspraak. Het vorig jaar gepresenteerde Meerjarenplan Rechtspraak deed veel stof opwaaien. In dit plan stelden de Raad en de presidenten voor in 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen. Medewerkers en lokale bestuurders in Almelo, Assen, Alkmaar, Lelystad, Maastricht, Zutphen en Dordrecht protesteerden tegen de plannen. Uiteindelijk nam de Tweede Kamer een motie aan die de minister aanspoort met extra geld over de brug te komen in de Voorjaarsnota. Bakker: 'Maar de prijs voor de slechte procedure is hoog, want de relaties intern zijn erdoor verslechterd. We hadden meer tijd moeten nemen om het plan uitgebreid met de eigen achterban en de lokale overheden te bespreken. Het herstellen van de interne verhoudingen is daarom in 2016 onze eerste prioriteit.'

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Winterweer: stand van zaken rondom afgelaste zittingen

Rechtbank Noord-Nederland en gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Net als de afgelopen dagen beïnvloedt het winterweer ook vandaag (7 januari) de doorgang van  sommige zittingen van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

Hieronder volgt een overzicht van de stand van zaken.

Rechtbank Noord-Nederland

Ondanks het winterweer konden gisteren de meeste zittingen doorgaan. In sommige zaken is in onderling overleg besloten de zittingen uit te stellen. Vandaag (7 januari) gaan de zittingen in principe door, maar als het voor partijen door de weersomstandigheden niet mogelijk is om naar de rechtbank te komen, kunnen zij om aanhouding vragen. De rechter die de zaak behandelt, beslist over dat verzoek. Het gerechtsbestuur drukt iedereen op het hart geen onnodige risico's te nemen om de rechtbank te bereiken.

Naar alle waarschijnlijkheid kunnen de zittingen op vrijdag 8 januari weer plaatsvinden zoals gepland.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden

Het bestuur van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft met betrekking tot de middagzittingen van 7 januari in de zittingsplaats Leeuwarden besloten dat de geplande familiezaken niet door gaan. Direct betrokkenen zijn of worden hierover zo snel mogelijk geïnformeerd.

De kamer die vandaag de strafzaken in Leeuwarden zal behandelen, is beschikbaar. Wanneer partijen ook in de gelegenheid zijn om naar Leeuwarden af te reizen kunnen de geplande strafzittingen dus doorgaan. Wanneer partijen vanwege de weersomstandigheden toch niet in staat blijken te zijn om Leeuwarden te bereiken, dan wordt hen verzocht om tijdig contact op te nemen met de griffie. Dan kan de desbetreffende zaak vervolgens aangehouden of geannuleerd worden.

Meer informatie

Hou voor meer informatie de nieuwsberichten van de rechtbank Noord-Nederland en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in de gaten.

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

Vacature president gerechtsbestuur rechtbank Midden-Nederland

Bij de rechtbank Midden-Nederland is, in verband met het vertrek van de huidige president, de vacature van voorzitter van het gerechtsbestuur opengesteld.

De rechtbank Midden-Nederland zoekt een president met een stevige persoonlijkheid en een open, op de toekomst gerichte blik, die zich herkent in onderstaande beschrijving:

?Je bent een leider die zorgt voor verbinding binnen de rechtbank ? tussen afdelingen, geledingen en locaties ? door sterke communicatieve eigenschappen, empathisch vermogen én humor. Je bent zichtbaar, toegankelijk en hebt een luisterend oor voor wat er leeft. Leiding geven aan een organisatie in verandering betekent voor jou het benutten van de talenten en ideeën van medewerkers door ruimte te bieden, waarbij je steeds het einddoel voor ogen houdt. Waar nodig hak je knopen door.
Je onderschrijft de leidende principes van de rechtbank, draagt deze uit en leeft deze voor. Je bent, naast bestuurder, een voorbeeld voor alle leidinggevenden waarmee je samen leiding geeft aan de rechtbank en het continue proces van verandering. Je bent innovatief en weet een visie te formuleren op de rol van het gerecht in zijn omgeving en deze aan alle collega?s in de organisatie uit te dragen.

Je bent in staat om het belang van de rechtspraak als geheel en dat van de rechtbank Midden-Nederland in het bijzonder op zowel lokaal als landelijk niveau helder en duidelijk te vertegenwoordigen. Je hebt wezenlijke ervaring als rechter, ruime ervaring in bestuurlijke functies en beschikt over een relevant netwerk. Aansturen en motiveren van mensen en het leiden en besturen/managen van (delen van) een organisatie doe je met veel plezier.?

Voor meer informatie, zie hier de vacaturetekst (pdf, 73,7 KB).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000

SCP: toenemend vertrouwen in rechtspraak

De Rechtspraak is het enige instituut waarin Nederlanders over een langere periode gezien stijgend vertrouwen hebben. Alle andere instituten in ons land boeten aan vertrouwen in.

Dat blijkt uit het recent gepubliceerde Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Sinds 2008 onderzoekt het SCP elke 3 maanden het vertrouwen dat Nederlanders hebben in 7 instituten: televisie, kranten, Rechtspraak, grote ondernemingen, vakbonden, Tweede Kamer en regering.
Het vertrouwen in de instituten, uitgevoerd onder een vast panel, is inmiddels in 32 kwartalen uitgevoerd.  Uit de analyse van het COB over deze periode blijkt dat alleen de Rechtspraak kan rekenen op een trendmatige toename van vertrouwen (zie p. 11).

Lees meer »

Datum: 00-00-0000