Een onverwachte schuld

Een nalatenschap kan zuiver aanvaard, beneficiair aanvaard of verworpen worden. Bij aanvaarding treedt de erfgenaam in de rechten en plichten van de overledene. Bij verwerping wordt men geacht nooit erfgenaam te zijn geweest. Het verschil tussen beneficiair en zuiver aanvaarden is dat de erfgenaam die zuiver aanvaardt, ook met zijn privévermogen aansprakelijk is voor de schulden van de nalatenschap. Een erfgenaam die beneficiair heeft aanvaard is dat in beginsel niet.

Indien duidelijk is dat de nalatenschap geen schulden bevat kan er ‘veilig’ zuiver worden aanvaard. Maar wat nu als later blijkt dat er toch een (behoorlijke) schuld was? Kan de zuivere aanvaarding dan nog omgezet worden in een beneficiaire aanvaarding?

In tegenstelling tot een aantal jaar geleden, bestaat daartoe gelukkig inmiddels de mogelijkheid. Daar zijn echter wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Een erfgenaam kan door de kantonrechter gemachtigd worden om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden indien na zuivere aanvaarding een schuld bekend wordt, welke de erfgenaam niet kende en ook niet behoorde te kennen. Dit kan alleen indien het verzoek daartoe binnen drie maanden na ontdekking van de schuld wordt gedaan.

Indien een dergelijke zaak bij de rechter speelt zal hij een aantal onderdelen moeten toetsen. Ten eerste of de schuld c.q. claim op de nalatenschap enige kans van slagen heeft en vervolgens wanneer deze schuld is ontdekt. Is dit langer dan drie maanden terug, dan kan het verzoek niet worden toegewezen. Daarna toetst de rechter of er sprake is van een onverwachte schuld. Dit wordt beoordeeld naar het moment dat de erfgenaam de nalatenschap zuiver aanvaardde. Bij de vraag of een erfgenaam de schuld kende of behoorde te kennen is mede van belang of de erfgenaam na het overlijden onderzoek heeft gedaan, of had moeten doen, alvorens zich over de wijze van aanvaarding uit te laten.

Indien de rechter bepaalt dat de nalatenschap alsnog beneficiair aanvaard mag worden, moet de erfgenaam er wel nog aan denken om de verklaring van beneficiaire aanvaarding af te leggen. Tegen een onverwachte schuld kan een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam dus beschermd worden, maar dat gebeurt niet zonder meer.