Wie krijgt de erfenis als een koppel vlak na elkaar komt te overlijden?

Vorige week deed het gerechtshof een uitspraak in een langslepende kwestie.

Jeroen en Michou Venema overleden tijdens hun huwelijksreis in de zomer van 2016 daags na hun bruiloft  aan vermoedelijk een voedselvergiftiging.  De vraag die jaren speelde was: wie heeft recht op de erfenis nu er geen testament was opgemaakt? Hun families zijn reeds jaren in een juridische strijd verwikkeld geweest over de erfenis.

Het tijdstip van overlijden is cruciaal

Cruciaal in deze zaak is het tijdstip van overlijden. Er was reden om aan te nemen dat Jeroen een half uur na Michou overleed. Dat Jeroen langer leefde dan Michou betekent volgens de wet dat hij erfgenaam werd van zijn vrouw. Toen ook hij overleed ging zijn erfenis naar zijn familie.

Redelijkheid en billijkheid

De rechtbank sprak begin vorig jaar van ‘een zeer uitzonderlijke situatie’ en besloot dat de erfenis verdeeld moest worden over de twee families. Want als alleen de nabestaanden van Jeroen alles zouden krijgen, zou dat indruisen tegen “het rechtsgevoel”. De rechtbank oordeelde dat er reden was om een uitzondering op de regel te maken en dus kreeg ook de familie van Michou een deel van de erfenis. Daar ging de moeder van Jeroen tegen in hoger beroep bij het gerechtshof.

‘Fiscale en juridische’ gevolgen

Reden voor het instellen van het hoger beroep zou zijn geweest dat de Belastingdienst een deel van de erfenis zou kunnen opeisen. Indien de erfenis tussen de twee families verdeeld zou worden, zou er sprake zijn van een schenking en daar moet belasting over worden betaald. De moeder van Jeroen zou uit ‘fiscaal en juridisch’ oogpunt hebben gehandeld.

Geen reden om af te wijken van het erfrecht

In het hoger beroep heeft het Hof besloten de wet te volgen. Hetgeen betekent dat de volledige erfenis naar de familie van Jeroen gaat. Het Hof vindt dat alleen bij ‘uitzonderlijke omstandigheden’ afgeweken mag worden van het erfrecht en stelt dat in deze zaak daarvan geen sprake was. ‘Het is niet uitzonderlijk dat de man en de vrouw mogelijk niet hadden nagedacht over het kort na elkaar overlijden en de juridische gevolgen daarvan’, oordeelt het Hof, dat het beginsel van rechtszekerheid van groot belang acht. ‘Dat het vermogen van de vrouw, via de nalatenschap van de man, terechtkomt bij de erfgenamen van de man’, vindt het Hof dan ook niet onaanvaardbaar. Het Hof vernietigt hierbij de eerder gedane uitspraak van de rechter en houdt vast aan het erfrecht.