Notaris of advocaat?

Voor wie met een erfenis  te maken krijgt, is niet altijd helder bij wie men voor hulp terecht kan. Wat doet de notaris en wat doet een advocaat? In dit artikel wordt daarop ingegaan.

 

Sommige werkzaamheden kunnen op grond van de wet uitsluitend door een notaris worden verricht en andere werkzaamheden kunnen op grond van de wet uitsluitend door een advocaat worden gedaan. Daarnaast zijn er werkzaamheden die door beide beroepen kunnen worden verricht.

 

Van oudsher is het erfrecht het werkterrein van de notaris. De laatste jaren zijn er bij de afwikkeling van erfenissen echter veel vaker advocaten betrokken. Als het gaat om taken die door zowel de notaris als de advocaat kunnen worden verricht, dan wordt een notaris vaak betrokken in het geval de zaak in onderling overleg kan worden afgedaan. De advocaat wordt ingeschakeld als er een conflictsituatie bestaat. Uitzonderingen zijn er echter ook.

 

De notaris

Op grond van de wet is de notaris bevoegd een testament op te stellen en verplicht dat in te schrijven in het Centraal Testamentenregister. Ook de verklaring van erfrecht kan uitsluitend door de notaris worden afgegeven. Met zo’n verklaring kan een rechthebbende zich als zodanig legitimeren bij bijvoorbeeld een bank en op die manier bijvoorbeeld betalingen verrichten. Daarnaast wordt de notaris vaak ingeschakeld, naar keuze van de betrokkene, om de afwikkeling te begeleiden als raadgever voor alle betrokkenen. Hij kan dan bijvoorbeeld een boedelbeschrijving opmaken, de aangifte erfbelasting verzorgen en een akte opstellen om de nalatenschap te verdelen.

 

De advocaat

De advocaat wordt vaak ingeschakeld als er sprake is van geschillen die niet kunnen worden opgelost. Zo kan het zijn dat de geldigheid van een testament ter discussie staat of dat de vraag is of een testament moet worden uitgelegd en zo ja, hoe? Ook kunnen er problemen zijn tussen de executeur en de andere betrokkenen of kunnen er problemen zijn met een bewindvoerder. Vaak wordt in die situaties een advocaat ingeschakeld. Als een geschil daarover aan de rechtbank, sector civiel, moet worden voorgelegd, dan is inschakeling van een advocaat verplicht. Voorbeelden hiervan zijn de benoeming van een vereffenaar, aanspraak maken op de legitieme portie en het voeren van een verdelingsprocedure.

 

Een wisselwerking c.q. uitzonderingen

Er zijn soms notarissen die optreden als partij-notaris en niet zoals gebruikelijk als onpartijdig adviseur. In zo’n situatie kan een notaris wel eenzijdig adviseren en daarmee dus partij kiezen in een conflict. Een notaris zou in dat kader ook een zaak kunnen voorleggen aan de rechtbank, sector kanton. Evenzo worden er soms advocaten betrokken bij het opstellen van een testament c.q. het beoordelen van een concept testament, met name bezien door de advocatenbril. Ook kan er door een advocaat een onderhandse akte van verdeling worden opgesteld met betrekking tot de nalatenschap. Daarbij moet wel bedacht worden dat er mogelijk nadien nog inschakeling van een notaris nodig is. Bijvoorbeeld als er nog een woning moet worden geleverd op grond van de verdeling.