Onterven van uw kind

Onterven van uw kind: wat zijn de juridische gevolgen?  Regelmatig doen er bij gezinnen situaties voor waarin een kind onterven een serieuze overweging is. Onterving komt dan ook steeds vaker voor. De zaken waarmee u rekening moet houden bij het onterven van een kind op een rij.

Onterven van uw kind

Er kunnen vele redenen zijn om te kiezen voor het onterven van een kind. Door  een kind te onterven voorkomt u dat deze erfgenaam wordt en het wettelijk recht houdt op een kindsdeel. Helemaal onterven is wettelijk gezien niet mogelijk, althans in die zin dat een kind altijd nog een beroep kan doen op zijn/haar legitieme portie. De legitieme portie is maximaal de helft van wat uw kind zou hebben gekregen zonder testament, tenzij er voor het overlijden schenkingen hebben plaatsgevonden die bij de berekening van de legitieme portie dienen te worden betrokken.

Als legitimaris komt een kind op als schuldeiser van de nalatenschap. Een legitimaris is dus niet (zoals een erfgenaam) deelgerechtigd in de goederen van de nalatenschap, maar krijgt slechts een geldvordering. Als u een kind wilt onterven, dan dient u dat bij testament te doen. Een onterfd kind kan als legitimaris alleen rechten doen gelden als hij tijdig – binnen vijf jaar na het overlijden  of binnen een aan hem gestelde redelijke termijn – actie onderneemt. Testamentair kunt u vastleggen dat de legitieme portie pas betaald hoeft te worden als ook de langstlevende echtgenoot (of partner) is overleden.

Erfbelasting over de legitieme portie

Als de wettelijke verdeling van toepassing is, waarbij de langstlevende partner de nalatenschap toebedeeld krijgt en de kinderen (als erfgenaam) slechts een niet opeisbare vordering krijgen, kan een onterving ertoe leiden dat de langstlevende minder erfbelasting hoeft te betalen. Als sprake is van niet opeisbare vorderingen, dan zal de langstlevende de erfbelasting voor de kinderen dienen “voor te schieten”. Als de legitieme portie lager is dan het erfdeel groot zou zijn, dan zal de langstlevende in beginsel minder belasting hoeven voor te schieten. Onterving wordt doorgaans niet gebruikt met als doel de toekomstige erfbelasting te verlagen. Met name bij grotere vermogens is het van belang u goed te laten informeren door een notaris over de testamentaire mogelijkheden en de fiscale gevolgen daarvan.

Onderlinge verhoudingen kinderen

Een onterving doet vaak zeer en zet – zeker als er meerdere kinderen zijn – de verhoudingen vaak “op scherp”. Voorafgaande aan een onterving is het dus wijs na te denken over de mogelijke gevolgen daarvan en over eventuele alternatieven, zoals bijvoorbeeld het toekennen van een kleiner erfdeel of een erfrechtelijke aanspraak in de vorm van een legaat. Om te trachten discussies tussen de kinderen na het overlijden zoveel als mogelijk te beperken, zou het daarnaast verstandig kunnen zijn om bij testament een executeur te benoemen aan wie u bevoegdheden kunt toekennen om tot afwikkeling van de nalatenschap te komen.