Overstap serieus nemen

Advocaat Astrid Lof uit Alkmaar steekt een waarschuwende vinger op: „Werknemers nemen een concurrentiebeding in het arbeidscontract met hun werkgever niet altijd even serieus. Die onverschilligheid berust op een misverstand. Wie overstapt naar een ander bedrijf kan wel degelijk
in problemen raken door zo’n beding.”
Een werknemer tekent een arbeidsovereenkomst als hij in dienst treedt bij een werkgever. Dan ligt het niet voor de hand om alvast te kijken naar de situatie die ontstaat als je weer vertrekt. Meestal wordt er gewoon over allerlei bepalingen heen gelezen of worden die klakkeloos geslikt. In de praktijk kan een concurrentiebeding vervelende gevolgen hebben, aldus Lof. „In een aanzienlijk aantal rechterlijke uitspraken is de contractueel verschuldigde boete wegens overtreding van het beding overeind gebleven. In een enkel geval wel tot 260.000 euro. Maar ook zonder juridische procedures kan zo’n beding voor één of beide partijen er financieel flink inhakken. Bijvoorbeeld als er moet worden geschikt om een rechtsgang te voorkomen. Het is dus zaak om echt werk te maken van een concurrentiebeding”, aldus de
46-jarige raadsvrouw, gespecialiseerd in arbeidsrecht.

Verwijzing: Advocaat Astrid Lof constateert dat rechters bij een concurrentiebeding in tijdelijke contracten een strengere lijn aanhouden: „Nogal wat werkgevers gaan onderuit omdat ze het beding onvoldoende gemotiveerd hebben en te algemeen beschreven.”

Recent speelden diverse rechtszaken rond het concurrentiebeding bij de rechtbank Alkmaar. Zo kwam het in 2015 tot een juridisch gevecht tussen eigenaren van cafetaria’s in Winkel en Noord-Scharwoude. De nieuwe uitbaters van lunchroom Loek in Winkel kochten de zaak met als beding dat de verkopers drie jaar lang niet een soortgelijke horecagelegenheid binnen tien kilometer mochten beginnen. De ene partij stelde dat beide dorpen minder dan tien kilometer van elkaar liggen, de andere kwam uit op 10,6 kilometer. Ook was er onenigheid over voortzetting van het gebruik van de handelsnaam.

Op Texel vlogen begin dit jaar twee evenementenbureaus elkaar in de haren. Monique Visch vertrok bij Evenementenbureau Texel en begon Texel Eventz. Haar baas, Marcel Slikker, eiste dat Visch minimaal een jaar moest wachten met haar werkzaamheden. Juist omdat zij met opgedane kennis en opgebouwd relatienetwerk schade toebracht aan zijn bedrijf. De rechter stelde Visch in het gelijk, mede omdat de oud-werkgever had verzuimd een concurrentiebeding in de werkafspraken op te nemen.

Flexibilisering

Of de verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt en de forse toename van het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) de rol van het concurrentiebeding minder prominent hebben gemaakt kan de
advocaat zo niet zeggen: „Ik zie wel dat het aantal vonnissen gering is. In het arrondissement Noord-Holland (rechtbanken Alkmaar en Haarlem, red.) zijn er dit jaar nog maar vijf gepubliceerd. En ook vorig jaar waren het er niet veel.”

Werk en Zekerheid

Met de Wet Werk en Zekerheid is er in 2015 flink wat op de schop gegaan. Advocaat Lof legt uit: „Het aantal tijdelijke contracten is fors toegenomen. In beginsel mag daarin geen concurrentiebeding meer staan. Dat kan alleen in vaste contracten. Als een werkgever dit toch wil, dan moet hij het specifieke bedrijfsbelang heel zorgvuldig en exact omschrijven. Als hij dat nalaat, loopt het bedrijf grote kans dat de rechter de zijde kiest van de werknemer en het concurrentiebeding nietig verklaart. Werkgevers schakelen ons tegenwoordig vaker in om bepalingen vooraf te toetsen.” Over het algemeen geldt dat werknemers met een functie waarbij minder specifieke kennis is vereist minder te maken hebben met dit soort beletsels als ze naar een andere werkgever overstappen. Maar wie hoger in de hiërarchie zit en over meer en gevoeliger bedrijfsinformatie beschikt juist wel. „Zo iemand beschikt over specifieke kennis, die hij kan meenemen naar een ander bedrijf of als hij voor zichzelf begint. Dat kan forse financiële schade opleveren voor zijn ex-werkgever. Die kan daarom naar de rechter stappen omdat hij vindt dat zijn voormalige werknemer onrechtmatig handelt”, aldus Astrid Lof.

Geheimhouding

De raadsvrouw benadrukt dat het concurrentiebeding onderdeel uitmaakt van een pakket afspraken
dat moet voorkomen dat een werkgever oneerlijke concurrentie wordt aangedaan doordat een werknemer vertrekt: „Daarin spelen ook een relatie- en geheimhoudingsbeding een rol. Bij het eerste gaat de ex-werknemer weliswaar bij een concurrent aan de slag, maar mag hij geen klanten van de vorige werkgever benaderen. Bij een geheimhoudingsbeding verklaart hij geen bedrijfsgeheimen van zijn oude baas prijs te geven aan derden.” Mensen vergeten nogal eens dat een concurrentiebeding ook geldig is, weliswaar voor een vooraf vastgelegde duur, als het contract met de werkgever al is beëindigd. Het is dus zeker niet zo dat een werknemer helemaal vrij is in doen en laten als hij voor de laatste keer de deur van een bedrijf achter zich heeft dichtgetrokken.

Afkopen

Lof maakt regelmatig mee dat het niet tot rechtszaken komt en partijen uiteindelijk na enig onderhandelen een schikking treffen. „Dan wordt bijvoorbeeld afgesproken dat een concurrentiebeding wordt omgezet in een relatiebeding. Ook gebeurt het dat de werknemer het concurrentiebeding afkoopt. Soms betaalt de nieuwe werkgever mee.” De advocaat verhaalt van een uitspraak waarbij een werknemer zelfs na opzegging van het dienstverband tijdens proeftijd te maken kreeg met het concurrentiebeding. „Die man was net aan de slag gegaan bij een bedrijf in sanitair in Alkmaar. Binnen die proeftijd vertrok hij naar een concurrent. De rechter bepaalde dat hij eerst drie maanden moest wachten voordat hij de overstap maakte.”

Bron: NHD zaterdag 25 november 2017