Testament

Als er geen testament is opgesteld, bepaalt de wet wie de erfgenamen van een nalatenschap zijn. Wil men daarvan afwijken, dan is het noodzakelijk om een testament op te (laten) stellen. Doorgaans wordt gekozen voor een notarieel testament, maar het (zelf) schrijven van een testament behoort ook tot de mogelijkheden, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan en het testament bij een notaris in depot is gegeven. Voor een rechtsgeldig testament is een gang naar de notaris dus noodzakelijk (de mogelijkheden van noodtestamenten even daargelaten).

In een testament kunnen andere personen dan de wettelijke erfgenamen tot erfgenaam worden benoemd. Hoewel er aantal beperkingen is, heeft een persoon veel vrijheid bij het opstellen van een testament. Er kunnen bijvoorbeeld goede doelen c.q instanties worden aangewezen, legaten worden opgenomen en voorwaarden aan verkrijgingen worden verbonden (zoals een testamentair bewind, een tweetrapsmaking of een last) . Als sprake is van een stiefoudergezin, dan kunnen de stiefkinderen in de (wettelijke) verdeling worden betrokken. Beperken kan ook; kinderen en (zelfs!) echtgenoten kunnen worden onterfd.

Een testament kan tevens voorzien in een executeursbenoeming en de benoeming van een afwikkelingsbewindvoerder. In voorkomende gevallen zijn in het testament doorgaans tevens bepalingen opgenomen ten aanzien van de rechten en verplichtingen van die benoemde personen (dient een executeur wel of niet in overleg te treden met de erfgenamen?).

In een testament kunnen verschillende (keuze) mogelijkheden zijn opgenomen. Zo kan een zelfde persoon opkomen als erfgenaam, maar ook als legataris. Daarnaast kunnen ten behoeve van een persoon (ook) van elkaar afwijkende  faciliteiten zijn opgenomen, die vaak mede zijn ingegeven door fiscale motieven.

Het komt wel eens voor dat er geen testament is gemaakt, maar door de familieleden wel een briefje in huis wordt gevonden waarop staat wat er met de nalatenschap dient te gebeuren. Bij een conflict daarover geldt dat een dergelijke document (ook wel codicil genoemd) alleen rechtskracht toekomt als het geheel met de hand geschreven, gedagtekend en ondertekend is. Daarnaast geldt dat bij codicil alleen kan worden beschikt over kleding, lijfstoebehoren, bepaalde sieraden en bepaalde tot de inboedel behorende zaken. Overige beschikkingen kunnen dus niet bij codicil worden gemaakt.

Vragen die kunnen opkomen zijn:

  • moet ik de nalatenschap en/of een legaat aanvaarden of verwerpen en wat zijn de gevolgen van mijn keuze(s)?
  • hoe dient het testament te worden uitgelegd c.q. wat was de bedoeling van erflater?
  • is het testament wel rechtsgeldig tot stand gekomen en kan ik het testament aantasten (nietig laten verklaren of vernietigen)?
  • welke rechten heb ik als onterfd kind of onterfde echtgenoot?

Wilt u hier meer over weten, neemt u dan contact op met onze erfrechtspecialisten.